Czym jest marihuana
Marihuana to wysuszone kwiatostany i przykwiatki żeńskich roślin konopi (Cannabis sativa L.). Działanie psychoaktywne i lecznicze zawdzięcza grupie związków zwanych kannabinoidami oraz aromatycznym terpenom. Najwięcej substancji czynnych gromadzi się w trichomach, mikroskopijnych włoskach gruczołowych pokrywających kwiatostany. To właśnie ich gęstość i dojrzałość decydują o sile suszu.
Botanicznie odróżnia się konopie włókniste od konopi o wysokiej zawartości THC. Granicą prawną w wielu krajach jest 0,2–0,3% THC w suchej masie, powyżej której roślina przestaje być traktowana jako włóknista.
Kannabinoidy
Konopie produkują ponad sto kannabinoidów, z których dwa mają największe znaczenie praktyczne.
- THC (Δ9-tetrahydrokannabinol) odpowiada za efekt psychoaktywny: euforię, zmianę percepcji, wzmożony apetyt, rozluźnienie. Działa jako częściowy agonista receptorów CB1 i CB2.
- CBD (kannabidiol) nie daje odurzenia. Działa przeciwlękowo, przeciwzapalnie i przeciwdrgawkowo, a przy tym łagodzi część niepożądanych skutków THC, takich jak lęk czy kołatanie serca. Moduluje też działanie THC, dlatego stosunek THC do CBD w odmianie jest równie ważny jak samo stężenie THC.
Poza nimi warto znać kilka pomniejszych związków. CBG (kannabigerol) bywa nazywany kannabinoidem macierzystym, bo z jego kwasowej formy powstają THC i CBD. CBN (kannabinol) tworzy się z rozkładu THC w starym lub źle przechowywanym suszu i daje silnie usypiające działanie. CBC (kannabichromen) wykazuje właściwości przeciwzapalne.
W żywej roślinie kannabinoidy występują w formach kwasowych (THCA, CBDA), które nie są psychoaktywne. Dopiero ogrzanie odrywa grupę karboksylową i przekształca THCA w aktywne THC. Ten proces, zwany dekarboksylacją, jest powodem, dla którego surowego suszu nie da się skutecznie zjeść bez wcześniejszej obróbki termicznej.
Terpeny i efekt anturażu
Terpeny to lotne związki aromatyczne nadające odmianom charakterystyczny zapach: cytrusowy, ziemisty, sosnowy, owocowy. Nie są tylko kwestią smaku. Według koncepcji efektu anturażu (entourage effect) terpeny i kannabinoidy działają synergicznie, kształtując ostateczny charakter doznania.
| Terpen | Zapach | Działanie |
|---|---|---|
| Mircen | Ziemisty, piżmowy | Sedacja, rozluźnienie mięśni; kojarzony z „kanapowym" charakterem Indiki |
| Limonen | Cytrusowy | Poprawa nastroju, działanie pobudzające |
| Pinen | Sosnowy | Przytomność umysłu; może równoważyć krótkotrwałe pogorszenie pamięci po THC |
| Linalol | Kwiatowy, lawendowy | Działanie uspokajające i przeciwlękowe |
| Beta-kariofilen | Pieprzny | Wiąże receptor CB2, działanie przeciwzapalne |
Odmiany
Tradycyjny podział na Sativę i Indicę opisuje przede wszystkim typ działania i pokrój rośliny. Współcześnie większość dostępnych odmian to hybrydy, a sam podział bywa krytykowany jako uproszczenie. Mimo to pozostaje użytecznym punktem odniesienia.
| Sativa | Indica | Hybrydy | Ruderalis | |
|---|---|---|---|---|
| Działanie | Pobudzający, energetyczny, głównie umysłowy | Relaksujący, odprężający, „ciało" | Zależy od proporcji składowych | Niskie; nie jest uprawiana dla efektu |
| THC/CBD | Dużo THC, mało CBD | THC + istotne ilości CBD | Różnie | Niskie THC |
| Pora dnia | Dzień, praca kreatywna, aktywność społeczna | Wieczór, odpoczynek | Zależy od odmiany | — |
| Pokrój rośliny | Wysoka, smukła, wąskie listki | Niska, krzaczasta, szerokie listki | Pośredni | Niska, dziko rosnąca |
| Kwitnienie | Długie | Krótkie | Różnie | Automatyczne (niezależne od dnia) |
| Pochodzenie | Ciepłe strefy równikowe | Górskie rejony Azji Środkowej | Hodowlane | — |
Przykładowa klasyfikacja odmian
- 100% Indica: OG Kush, Afghan Kush
- Przewaga Indica: Tahoe, AK47
- Balans Indica/Sativa: Critical
- Przewaga Sativa: Amnesia
- 100% Sativa: Haze
Działanie
Efekty pojawiają się i utrzymują różnie zależnie od drogi przyjęcia. Typowe doznania to euforia i poprawa nastroju, rozluźnienie, wzmożenie wrażeń zmysłowych, zwiększony apetyt, spowolnienie poczucia upływu czasu oraz skłonność do śmiechu lub introspekcji.
Do skutków niepożądanych należą suchość w ustach, zaczerwienienie oczu, przyspieszone tętno, szczękościsk, krótkotrwałe pogorszenie pamięci roboczej i koncentracji, a przy wyższych dawkach lęk, niepokój lub uczucie paranoi. Zbyt duża dawka, zwłaszcza doustna, może wywołać zawroty głowy, nudności i silny dyskomfort psychiczny. Stan ten jest nieprzyjemny, ale nie zagraża życiu i ustępuje samoistnie.
Drogi przyjmowania
| Droga | Początek efektu | Czas działania | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Palenie | Kilka minut | 1–2 godz. | Łatwe miareczkowanie dawki; spalanie produkuje substancje smoliste |
| Waporyzacja | Kilka minut | 1–2 godz. | Bez produktów spalania; łagodniejsza dla dróg oddechowych, czystszy smak |
| Doustnie (przetwory, oleje, nalewki) | 60–180 minut | 4–8 godz. | THC przemienia się w wątrobie do silniejszego 11-hydroksy-THC; najwyższe ryzyko przedawkowania — mała dawka, długie oczekiwanie |
Dawkowanie i redukcja szkód
Siła suszu i przetworów bywa bardzo zmienna, a indywidualna wrażliwość różni się wielokrotnie. Osoby początkujące oraz korzystające po dłuższej przerwie reagują znacznie silniej niż regularni użytkownicy z wykształconą tolerancją. CBD obecne w odmianie łagodzi lęk i przyspieszenie tętna wywołane przez THC.
Ryzyko rośnie przy łączeniu z alkoholem (nasilenie zawrotów i nudności), w chorobach układu krążenia (przyspieszone tętno) oraz u osób z predyspozycją do psychoz i zaburzeń lękowych. Prowadzenie pojazdów pod wpływem jest niebezpieczne i pozostaje zabronione.
Przepisy na przetwory
Tłuszcz z THC
Produkt bazowy do dalszych wypieków. Kannabinoidy są rozpuszczalne w tłuszczach, dlatego masło lub olej skutecznie je ekstrahują. Proporcje: 10 g tłuszczu na 1 g ziela.
- Zmiel zioło w młynku do kawy.
- Rozgrzej tłuszcz w garnku i utrzymuj temperaturę 110–130°C.
- Dodaj zioło i pilnuj temperatury (wskazany termometr).
- Gotuj przez ok. 30 minut, nie doprowadzając do wrzenia. W tej temperaturze zachodzi proces dekarboksylacji THC.
- Odcedź przez gazę lub sitko. Olej kokosowy lub masło sprawdzają się najlepiej dzięki wysokiej zawartości tłuszczu.
Ciasteczka
Zagnieć ciasto z:
- 190 g mąki
- 2 łyżeczek proszku do pieczenia
- 30–70 g cukru brązowego
- 5–15 g cukru waniliowego
- 100 g oleju (np. kokosowego z THC)
- 100 g jogurtu.
Piecz w temperaturze 110–130°C przez 30–40 minut. Niska temperatura chroni kannabinoidy przed rozkładem. Pamiętaj, że dawka rozkłada się nierównomiernie między ciasteczkami, jeśli ciasto nie zostało dobrze wymieszane.
Aby prawidłowo pilnować temperatury i nie przekroczyć granicznej temperatury rozkładu zalecany jest termometr.
Nalewka
- Przeprowadź dekarboksylacje. Zmielony materiał umieść na folii aluminiowej i podgrzewaj w piekarniku w temperaturze 110–130°C przez 30–40 minut
- Materiał roślinny po dekarboksylacji umieść w szklanym naczyniu i zalej alkoholem (90%) w proporcji 12 g kwiatostanów na 100 ml alkoholu.
- Odstaw na 30 dni w ciemne i suche miejsce, od czasu do czasu wstrząsając. Roztwór powinien przybrać zielony kolor dzięki terpenom zawartym w kwiatostanach.
- Odsącz miksturę i przelej do butelki z ciemnego szkła. Kroplomierz ułatwi dawkowanie.
Przechowuj nalewkę w chłodnym i ciemnym miejscu. Zamiast etanolu możesz użyć gliceryny, wówczas wydłuż leżakowanie do minimum 80 dni. Stosuj kilka kropli pod język. Efekt po 30–60 minutach.
Przechowywanie
Susz najlepiej trzymać w szczelnym, nieprzezroczystym pojemniku, w chłodnym i ciemnym miejscu. Światło, ciepło, tlen i wilgoć rozkładają THC do usypiającego CBN i ulatniają terpeny, przez co susz traci moc i aromat. Zbyt wysoka wilgotność grozi pleśnią, zbyt niska wykrusza trichomy. Optymalna wilgotność względna to ok. 55–62%.